Dekalog Liberała: 10 przykazań nauczania wg Bertranda Russela

0
2041
Dekalog Liberała 10 przykazań nauczania wgBertranda Russela

„Nie obawiaj się wygłaszać ekscentrycznych opinii, ponieważ każda dziś akceptowana opinia niegdyś uznawana była za ekscentryczną“.

Brytyjski filozof, matematyk, historyk i krytyk społeczny Bertrand Russell zapisał się w historii współczesnej jako jeden z najbardziej wszechstronnych intelektualnie i wpływowych myślicieli, szczególnie ze względu na głoszoną przez niego filozofię religii, która ukształtowała prace takich współczesnych mistrzów ateizmu jak Christopher Hitchens, Daniel Dennett i Richard Dawkins. W trzecim tomie Autobiografii Bertranda Russella: 1944-1969 znajdujemy ten niezwykły mikro-manifest zatytułowany Dekalog Liberała – jego wizję obowiązków nauczyciela, w której to Russell porusza kilka wciąż powracających tematów – cel edukacji, znaczenie niepewności, wagę krytycznego myślenia, dar inteligentnego krytycyzmu i wiele innych zagadnień.

Dekalog Liberała 10 przykazań nauczania wgBertranda Russela

(Zdjęcie)

Po raz pierwszy manifest opublikowano 16 grudnia 1951 roku na łamach „The New York Times Magazine”, tuż pod artykułem pt. Najlepsza odpowiedź na fanatyzm: Liberalizm.

Być może istota liberalnego spojrzenia na świat jest możliwa do podsumowania w formie nowego dekalogu, nie w celu zastąpienia starego, lecz jako jego uzupełnienie. Dziesięć Przykazań, które jako nauczyciel chciałbym upowszechnić, mogłoby przedstawiać się następująco:

  1. Nigdy nie bądź niczego całkowicie pewny.
  2. Nie myśl, że warto iść naprzód poprzez zatajanie dowodów, gdyż i tak wyjdą one na jaw.
  3. Nigdy nie próbuj zniechęcać do myślenia, gdyż z całą pewnością ci się to uda.
  4. Kiedy napotykasz opór, choćby pochodził od twego męża lub dzieci, staraj się pokonywać go argumentami, a nie autorytetem, gdyż zwycięstwo oparte na autorytecie jest nierzeczywiste i iluzoryczne.
  5. Nie miej szacunku dla autorytetu innych, gdyż zawsze można znaleźć przeciwne autorytety.
  6. Nie używaj siły do zwalczania opinii w twym mniemaniu szkodliwych, w przeciwnym razie to one zwalczą ciebie.
  7. Nie obawiaj się wygłaszać ekscentrycznych opinii, ponieważ każda dziś akceptowana opinia niegdyś uznawana była za ekscentryczną.
  8. Znajduj przyjemność raczej w inteligentnej różnicy zdań niźli w biernej zgodzie, gdyż jeśli cenisz inteligencję tak, jak powinieneś, wówczas to pierwsze oznacza większą zgodę niż to drugie.
  9. Bądź w najwyższym stopniu prawdomówny, nawet jeśli prawda jest niewygodna, gdyż jeszcze bardziej niewygodnym jest próbować ją ukryć.
  10. Nie zazdrość szczęścia tym, którzy żyją złudzeniami, gdyż tylko głupiec uzna to za szczęście.

[via